Giới thiệu bộ công cụ kỹ thuật điện
Bộ công cụ gồm 4 chức năng miễn phí dành cho kỹ sư, thợ điện và người mua thiết bị: tính dòng điện và chọn dây dẫn, đổi đơn vị kỹ thuật, chuyển đổi AWG sang mm², tra cứu tiêu chuẩn IP và IK. Chọn chức năng ở menu để dùng; hướng dẫn, công thức và bảng tra nằm ngay bên dưới.
Dòng điện & chọn dây dẫn
Công cụ giúp bạn tính nhanh cường độ dòng điện (A) từ công suất (kW hoặc HP), điện áp và hệ số công suất cosφ cho mạng điện 1 pha và 3 pha, sau đó gợi ý tiết diện dây đồng bọc PVC, thanh đồng busbar hoặc dây nhôm có khả năng tải phù hợp. Chỉ cần nhập một trong ba giá trị A, kW hoặc HP, hai giá trị còn lại sẽ tự động tính.
Công thức tính dòng điện 1 pha và 3 pha
- 1 pha: I = P / (U × cosφ)
- 3 pha: I = P / (√3 × U × cosφ)
- Đổi đơn vị công suất: 1 HP = 0,7457 kW.
Trong đó I là dòng điện (A), P là công suất (W), U là điện áp (V) và cosφ là hệ số công suất. Với tải thuần trở như bếp điện, sấy điện, cosφ ≈ 1; với động cơ cảm ứng thường trong khoảng 0,8 – 0,9.
Cách chọn tiết diện dây theo dòng điện
- Tính dòng điện làm việc I theo công thức ở trên.
- Nhân hệ số an toàn 1,25 để có dòng chọn dây.
- Chọn tiết diện nhỏ nhất có dòng cho phép lớn hơn hoặc bằng giá trị đó (xem bảng bên dưới).
- Kiểm tra thêm độ sụt áp theo chiều dài, nhiệt độ môi trường, số lõi đi chung ống và cách lắp đặt.
Ví dụ: động cơ 22 kW, 3 pha 380 V
Với cosφ = 0,85: I = 22 000 / (1,732 × 380 × 0,85) ≈ 39,3 A. Nhân hệ số an toàn 1,25 được ≈ 49,2 A, tra bảng dây đồng ở dưới chọn tiết diện 10 mm² (dòng tham khảo 54 A).
Bảng dòng tải tham khảo dây đồng bọc PVC
| Tiết diện (mm²) | Dòng tải tham khảo (A) |
|---|---|
| 1,5 | 17 |
| 2,5 | 23 |
| 4 | 31 |
| 6 | 40 |
| 10 | 54 |
| 16 | 73 |
| 25 | 95 |
| 35 | 119 |
| 50 | 145 |
| 70 | 185 |
| 95 | 225 |
| 120 | 260 |
| 150 | 299 |
| 185 | 341 |
| 240 | 403 |
Giá trị tham khảo theo dữ liệu của công cụ (TCVN 5935, IEC 60364). Thực tế cần xét độ dài, nhiệt độ và cách đi dây; nên có tư vấn của kỹ sư điện trước khi thi công.
Đổi đơn vị kỹ thuật
Công cụ đổi đơn vị kỹ thuật miễn phí, dùng được ngay trên điện thoại và máy tính. Chọn đại lượng, nhập giá trị vào ô bất kỳ, kết quả hiện ngay ở ô còn lại và bảng quy đổi sang toàn bộ đơn vị của đại lượng đó. Phù hợp cho kỹ sư điện, cơ khí, thiết kế và người làm mua bán thiết bị.
Các đại lượng hỗ trợ
- Gia tốc
- Diện tích
- Mô-men xoắn
- Điện tích
- Năng lượng
- Lực
- Lực / chiều dài
- Chiều dài
- Ánh sáng
- Khối lượng
- Lưu lượng khối lượng
- Khối lượng riêng
- Công suất
- Áp suất
- Nhiệt độ
- Thời gian
- Vận tốc
- Độ nhớt
- Thể tích
- Lưu lượng thể tích
Bảng quy đổi thường dùng
| Quy đổi | Giá trị |
|---|---|
| 1 inch | 25,4 mm |
| 1 ft | 0,3048 m |
| 1 lb | 0,45359237 kg |
| 1 bar | 100 000 Pa ≈ 14,5038 psi |
| 1 atm | 101 325 Pa |
| 1 psi | ≈ 6,894757 kPa |
| 1 kgf | 9,80665 N |
| 1 kgf·m | 9,80665 N·m |
| 1 HP (mã lực cơ học) | ≈ 745,7 W (0,7457 kW) |
| 1 kW | ≈ 1,341 HP |
| 1 kWh | 3,6 MJ |
| 1 kcal | 4,184 kJ |
| 1 BTU | ≈ 1 055,06 J |
| 1 gallon (Mỹ) | ≈ 3,785 lít |
| 1 lượng | 37,5 g |
| 1 chỉ | 3,75 g |
Công thức đổi nhiệt độ
- °F = °C × 9/5 + 32
- K = °C + 273,15
Chuyển đổi AWG ↔ mm²
AWG (American Wire Gauge) là hệ đo cỡ dây phổ biến ở Mỹ và Canada, trong khi Việt Nam dùng tiết diện mm² theo IEC/TCVN. Công cụ giúp đổi qua lại giữa hai hệ, đồng thời cho biết đường kính lõi, điện trở dây đồng và tiết diện chuẩn gần nhất để bạn chọn dây khi nhập khẩu hoặc đọc tài liệu kỹ thuật nước ngoài.
Quy ước và công thức AWG
- Số AWG càng nhỏ thì dây càng lớn. Các cỡ lớn hơn 0 viết là 1/0, 2/0, 3/0, 4/0; khi nhập vào công cụ dùng 0, -1, -2, -3.
- Đường kính: d (mm) = 0,127 × 92^((36 − n) / 39)
- Tiết diện: S (mm²) = π/4 × d²
- Cứ giảm 3 số AWG thì tiết diện tăng khoảng gấp đôi; cứ giảm 6 số AWG thì đường kính tăng gấp đôi.
Bảng AWG phổ biến
| AWG | Tiết diện (mm²) | Đường kính (mm) |
|---|---|---|
| 24 | 0,205 | 0,511 |
| 22 | 0,326 | 0,644 |
| 20 | 0,518 | 0,812 |
| 18 | 0,823 | 1,024 |
| 16 | 1,31 | 1,291 |
| 14 | 2,08 | 1,628 |
| 12 | 3,31 | 2,053 |
| 10 | 5,26 | 2,588 |
| 8 | 8,37 | 3,264 |
| 6 | 13,3 | 4,115 |
| 4 | 21,2 | 5,189 |
| 2 | 33,6 | 6,544 |
| 1/0 | 53,5 | 8,251 |
| 2/0 | 67,4 | 9,266 |
| 3/0 | 85,0 | 10,40 |
| 4/0 | 107 | 11,68 |
Giá trị danh nghĩa. Dòng điện cho phép phụ thuộc vật liệu, nhiệt độ và cách lắp đặt (TCVN 7447, IEC 60364).
Tiêu chuẩn IP & IK
Mã IP (Ingress Protection, IEC 60529) cho biết vỏ thiết bị chống được bụi và nước đến mức nào; mã IK (IEC 62262) cho biết khả năng chịu va đập cơ học. Nhập mã như IP65, IP67, IK08 để xem giải thích, hoặc so sánh hai mã IP với nhau.
Cách đọc mã IP
Mã IP gồm hai chữ số: chữ số thứ nhất (0–6) là mức chống vật rắn và bụi, chữ số thứ hai (0–9) là mức chống nước. Ví dụ IP65: 6 là kín bụi hoàn toàn, 5 là chịu tia nước áp lực.
| Chữ số 1 | Chống vật rắn / bụi |
|---|---|
| 0 | Không bảo vệ |
| 1 | Vật rắn từ 50 mm trở lên |
| 2 | Vật rắn từ 12,5 mm trở lên |
| 3 | Vật rắn từ 2,5 mm trở lên |
| 4 | Vật rắn từ 1 mm trở lên |
| 5 | Chống bụi (bụi lọt vào không đủ gây hại) |
| 6 | Kín bụi hoàn toàn |
Chữ số thứ hai: chống nước
| Chữ số 2 | Chống nước |
|---|---|
| 0 | Không bảo vệ |
| 1 | Nước nhỏ giọt thẳng đứng |
| 2 | Nước nhỏ giọt khi nghiêng đến 15° |
| 3 | Nước phun góc đến 60° |
| 4 | Nước bắn từ mọi hướng |
| 5 | Tia nước (vòi 6,3 mm) |
| 6 | Tia nước mạnh (vòi 12,5 mm) |
| 7 | Ngâm tạm thời, sâu đến 1 m trong 30 phút |
| 8 | Ngâm liên tục, điều kiện do nhà sản xuất công bố |
| 9 | Tia nước áp lực cao, nhiệt độ cao |
Tiêu chuẩn IK (chống va đập)
| Mã IK | Năng lượng va đập |
|---|---|
| IK00 | Không bảo vệ |
| IK01 | 0,14 J |
| IK02 | 0,2 J |
| IK03 | 0,35 J |
| IK04 | 0,5 J |
| IK05 | 0,7 J |
| IK06 | 1 J |
| IK07 | 2 J |
| IK08 | 5 J |
| IK09 | 10 J |
| IK10 | 20 J |
Câu hỏi thường gặp
Dòng điện & chọn dây dẫn
Cách tính dòng điện 3 pha từ công suất kW?
Dùng công thức I = P / (√3 × U × cosφ). Ví dụ động cơ 22 kW, 380 V, cosφ 0,85 cho dòng khoảng 39,3 A.
1 HP bằng bao nhiêu kW?
1 HP (mã lực cơ học) bằng 0,7457 kW, tức khoảng 745,7 W.
Vì sao phải nhân hệ số 1,25 khi chọn dây?
Hệ số 1,25 là biên an toàn để dây không làm việc sát giới hạn tải, giảm phát nhiệt và tăng tuổi thọ cách điện. Công cụ dùng hệ số này để gợi ý tiết diện.
Hệ số cosφ nên lấy bao nhiêu?
Tải thuần trở lấy cosφ = 1. Động cơ điện thường từ 0,8 đến 0,9, tùy loại và mức tải. Nên lấy theo thông số trên nhãn thiết bị nếu có.
Kết quả chọn dây có thay thế thiết kế của kỹ sư không?
Không. Đây là công cụ tham khảo. Thiết kế thực tế còn phải xét sụt áp, chiều dài, nhiệt độ môi trường, cách lắp đặt và quy chuẩn hiện hành.
Đổi đơn vị kỹ thuật
1 bar bằng bao nhiêu psi và Pa?
1 bar bằng 100 000 Pa và khoảng 14,5038 psi.
1 HP bằng bao nhiêu kW?
1 HP cơ học bằng khoảng 0,7457 kW. Ngược lại 1 kW ≈ 1,341 HP.
Công cụ có đổi được đơn vị Việt Nam như lượng, chỉ, tạ, yến không?
Có. Ở đại lượng Khối lượng có thêm tạ (100 kg), yến (10 kg), lượng (37,5 g), chỉ (3,75 g) và phân (0,375 g).
Đổi độ C sang độ F như thế nào?
Lấy °C nhân 9/5 rồi cộng 32. Ví dụ 25 °C = 77 °F.
Có cần cài đặt hay đăng ký không?
Không. Công cụ chạy trực tiếp trên trình duyệt, miễn phí và không yêu cầu tài khoản.
Chuyển đổi AWG ↔ mm²
12 AWG bằng bao nhiêu mm²?
12 AWG có tiết diện khoảng 3,31 mm², đường kính lõi khoảng 2,05 mm. Cỡ chuẩn IEC gần nhất là 2,5 mm² hoặc 4 mm².
4/0 AWG nhập vào công cụ như thế nào?
Nhập -3 cho 4/0, -2 cho 3/0, -1 cho 2/0 và 0 cho 1/0.
AWG càng lớn thì dây to hay nhỏ?
Số AWG càng lớn thì dây càng nhỏ. Ví dụ 24 AWG nhỏ hơn nhiều so với 10 AWG.
Việt Nam dùng AWG hay mm²?
Việt Nam dùng tiết diện mm² theo IEC/TCVN. AWG chủ yếu gặp ở thiết bị và tài liệu của Mỹ, Canada.
Tiêu chuẩn IP & IK
IP65 là gì?
IP65 nghĩa là kín bụi hoàn toàn (6) và chịu được tia nước áp lực từ vòi 6,3 mm (5). Thường dùng cho tủ điện, đèn ngoài trời.
IP65 và IP66 khác nhau thế nào?
Cả hai đều kín bụi. IP66 chịu được tia nước mạnh hơn (vòi 12,5 mm) so với IP65 (vòi 6,3 mm).
IP67 và IP68 khác nhau thế nào?
IP67 chịu ngâm tạm thời đến 1 m trong 30 phút. IP68 chịu ngâm liên tục theo điều kiện nhà sản xuất công bố, thường sâu hoặc lâu hơn IP67.
IK08 chịu được va đập bao nhiêu?
IK08 tương ứng năng lượng va đập 5 Joule.
IP và IK khác nhau ở điểm nào?
IP đo khả năng chống bụi và nước (IEC 60529). IK đo khả năng chịu va đập cơ học (IEC 62262). Hai chỉ số độc lập với nhau.